محیط کشت DEV ژلاتین آگار

محیط کشت ژلاتین دی‌ای‌وی (DEV Gelatin Agar)

محیط کشت DEV Gelatin Agar یک محیط مبتنی بر پپتون و عصاره گوشت است که با افزودن ژلاتین (معمولاً به میزان ۱۲-۱۵ گرم در لیتر) به عنوان جزء اصلی و سوبسترای آنزیمی، غلیظ‌کننده کربوکسی متیل سلولز (CMC) برای ایجاد قوام مناسب آگار، و اسید تانیک به عنوان معرف رسوب‌دهنده، فرموله شده است. اصل کار این محیط بر اساس تولید آنزیم ژلاتیناز توسط برخی باکتری‌هاست که مولکول ژلاتین را هیدرولیز می‌کند. پس از رشد باکتری و انجام واکنش، با اضافه کردن معرف حاوی اسید تانیک به سطح پلیت، مناطق هیدرولیز شده (که دیگر ژلاتین غیرمحلول ندارند) به صورت هاله‌های شفاف در اطراف کلنی‌های مثبت ظاهر می‌شوند، در حالی که بقیه محیط به دلیل رسوب ژلاتین با تانیک اسید، کدر می‌شود. این روش جایگزینی برای روش‌های لوله‌ای قدیمی ژلاتین است.

کاربرد اصلی این محیط در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی تشخیصی برای شناسایی و افتراق باکتری‌ها، به ویژه در جنس‌هایی مانند Bacillus، Pseudomonas، Staphylococcus، Clostridium و برخی انتروباکتریاسه‌ها بر اساس تولید ژلاتیناز است. این تست بخشی از مجموعه تست‌های بیوشیمیایی برای شناسایی است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار) افتراقی برای تست آنزیم ژلاتیناز
• هدف کشت: تشخیص تولید آنزیم ژلاتیناز توسط باکتری‌ها به صورت سریع‌تر و با مشاهده راحت‌تر نسبت به روش لوله‌ای
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، با حرارت ملایم و هم‌زنیدن تا ژلاتین و دیگر اجزا کاملاً حل شوند، سپس استریل در اتوکلاو با دمای پایین‌تر (مثلاً ۱۱۵ درجه سانتی‌گراد) برای جلوگیری از تخریب ژلاتین).
• ترکیبات کلیدی: پپتون، عصاره گوشت، ژلاتین (سوبسترای آنزیم)، کربوکسی متیل سلولز (CMC) (غلیظ‌کننده/جایگزین جزئی آگار)، اسید تانیک (معرف رسوب‌دهنده در مرحله پس از کشت).
• شرایط کشت: محیط در پلیت ریخته و سفت می‌شود. باکتری مورد آزمایش به صورت یک خط ضخیم (Streak) یا یک نقطه (Spot) در مرکز پلیت کشت داده می‌شود تا کلنی‌های متراکم تشکیل شود.
• شرایط انکوباسیون: دمای مناسب برای رشد باکتری (معمولاً ۳۵-۳۷ درجه سانتی‌گراد برای مزوفیل‌ها) به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت (بسته به سرعت رشد و تولید آنزیم).
• خوانش نتیجه: پس از دوره انکوباسیون، حدود ۵-۱۰ میلی‌لیتر از محلول اسید تانیک ۲۰٪ به آرامی روی سطح پلیت ریخته و پس از ۱ تا ۵ دقیقه تخلیه می‌شود. مثبت: ایجاد یک هاله شفاف و واضح در اطراف ناحیه رشد باکتری. منفی: عدم تشکیل هاله شفاف و کدر شدن یکنواخت سطح پلیت.
• کنترل کیفیت: سویه مثبت: Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 (هاله شفاف بزرگ). سویه منفی: Escherichia coli ATCC 25922 (بدون هاله شفاف).
• کاربرد اصلی: تست بیوشیمیایی برای کمک به شناسایی باکتری‌ها در آزمایشگاه‌های تشخیصی، تحقیقاتی و کنترل کیفیت.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر DEV Gelatin Agar باید در جای خشک و خنک نگهداری شود. به دلیل وجود ژلاتین، حرارت‌دهی بیش از حد یا اتوکلاو در دمای استاندارد ۱۲۱ درجه سانتی‌گراد ممکن است باعث تخریب ژلاتین و از دست رفتن عملکرد محیط شود؛ از دستورالعمل سازنده برای استریلیزاسیون (اغلب ۱۱۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۵ دقیقه) پیروی کنید. پس از استریل‌سازی، محیط را در بن‌ماری ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد نگه داشته و بلافاصله در پلیت بریزید. پلیت‌های آماده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای مدت محدود (چند هفته) نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق برسند. آماده‌سازی محلول اسید تانیک ۲۰٪ در آب مقطر تازه ضروری است. هنگام ریختن معرف بر روی پلیت، باید به آرامی انجام شود تا کلنی‌ها شسته نشوند. نتیجه باید بلافاصله پس از تخلیه معرف خوانده شود. محصول با کیفیت ایبرسکو (IBRESco)، با فرمولاسیون بهینه، واکنش واضح و قابل تفسیری را برای این تست افتراقی مهم فراهم می‌کند.