محیط کشت دکستروز تریپتون آگار DTA

محیط کشت دکستروز تریپتون آگار (Dextrose Tryptone Agar)

محیط کشت Dextrose Tryptone Agar (DTA) یک محیط انتخابی بر پایه تریپتون (منبع نیتروژن و اسیدهای آمینه) و دکستروز (گلوکز، به عنوان منبع کربن و انرژی) است که با تنظیم pH اسیدی (حدود ۵.۶) و افزودن آنتی‌بیوتیک‌های ضدباکتریایی (معمولاً کلرامفنیکل و گاهی کلوتریمازول یا سیکلوheximide) تکمیل می‌شود. pH اسیدی شرایط بهینه را برای رشد مخمرها و کپک‌ها فراهم کرده در حالی که رشد بسیاری از باکتری‌ها را محدود می‌کند. آنتی‌بیوتیک‌ها نیز به طور انتخابی باکتری‌های باقی‌مانده را مهار می‌کنند. این محیط برای انجام تست‌های شمارش کلی مخمر و کپک (Total Yeast and Mold Count) در نمونه‌های غیراستریل، که اغلب حاوی فلور باکتریایی مختلط هستند، ایده‌آل است.

کاربرد اصلی این محیط در صنایع غذایی، نوشیدنی، آرایشی-بهداشتی و دارویی برای کنترل کیفیت میکروبیولوژیکی و اطمینان از عدم وجود آلودگی قارچی فراتر از حد مجاز است. همچنین در آزمایشگاه‌های محیطی برای پایش آلودگی قارچی هوا و سطوح استفاده می‌شود.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار) انتخابی برای مخمرها و کپک‌ها با pH اسیدی
• هدف کشت: شمارش انتخابی و جداسازی مخمرها (Yeasts) و کپک‌ها (Molds) از نمونه‌هایی که به طور طبیعی حاوی باکتری هستند
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت داده تا حل شود، اتوکلاو و سپس پس از خنک شدن، آنتی‌بیوتیک استریل اضافه می‌شود).
• ترکیبات کلیدی تغذیه‌ای: تریپتون (پپتون تریپیک)، دکستروز (گلوکز).
• ترکیبات کلیدی انتخابی: pH تنظیم‌شده روی ۵.۶ ± ۰.۲ (اسیدی). کلرامفنیکل (Chloramphenicol، معمولاً ۰.۱ گرم در لیتر) برای مهار طیف وسیعی از باکتری‌های گرم مثبت و منفی. (برخی فرمولاسیون‌ها ممکن است حاوی کلوتریمازول برای مهار قارچ‌های مزاحم باشند).
• شرایط کشت: معمولاً به روش Pour Plate (ریختن نمونه در پلیت و سپس اضافه کردن محیط مذاب) یا Spread Plate (کشت سطحی) برای شمارش کلنی انجام می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: دمای ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد (دمای مطلوب برای مزوفیل‌های قارچی) به مدت ۵ تا ۷ روز. برخی استانداردها انکوباسیون را تا ۱۴ روز نیز پیشنهاد می‌کنند.
• خوانش نتیجه: شمارش کلنی‌های مشخص مخمر (کروی، براق، مرطوب، کرم رنگ) و کپک (کرکی، پنبه‌ای، با رنگ‌های مختلف). نتیجه به صورت واحد تشکیل کلنی در هر گرم یا میلی‌لیتر (CFU/g or CFU/mL) گزارش می‌شود.
• کنترل کیفیت: رشد خوب و تشکیل کلنی‌های متعدد با سویه‌های مرجع مخمر و کپک مانند Saccharomyces cerevisiae ATCC 9763 و Aspergillus niger ATCC 16404. عدم رشد یا رشد بسیار ضعیف با سویه باکتریایی Escherichia coli ATCC 25922.
• کاربرد اصلی: کنترل کیفیت میکروبی محصولات غذایی (مانند آبمیوه، سس‌ها، فرآورده‌های لبنی، گوشت)، محصولات آرایشی، داروهای غیراستریل و پایش بهداشت محیط در صنایع.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Dextrose Tryptone Agar (DTA) باید در جای خشک نگهداری شود. پس از حل کردن و اتوکلاو محیط پایه، باید آن را تا حدود ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد سرد کرد. سپس محلول استریل شده آنتی‌بیوتیک (معمولاً کلرامفنیکل در اتانول) در شرایط آسپتیک اضافه و به خوبی مخلوط می‌شود. از حرارت دادن محیط پس از افزودن آنتی‌بیوتیک باید خودداری کرد. پلیت‌های آماده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای چند هفته نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق برسند. برای نمونه‌های اسیدی (مانند آبمیوه) ممکن است نیاز به خنثی‌سازی قبل از کشت باشد. از آنجایی که برخی مخمرها و کپک‌ها کند رشد هستند، انکوباسیون به مدت ۵ روز حداقل ضروری است. محصول با کیفیت ایبرسکو (IBRESco)، با فرمولاسیون بهینه و انتخابی‌گری اثبات‌شده، ابزاری استاندارد و قابل اعتماد برای پایش آلودگی قارچی در برنامه‌های کنترل کیفیت صنعتی فراهم می‌کند.