محیط کشت دکستروز آگار

محیط کشت آگار دکستروز (Dextrose Agar)

محیط کشت Dextrose Agar یک فرمولاسیون پایه و ساده متشکل از دکستروز (گلوکز)، پپتون و آگار است. دکستروز به عنوان یک منبع کربوهیدرات قابل تخمیر سریع، انرژی و کربن لازم برای رشد میکروارگانیسم‌ها را فراهم می‌کند. پپتون نیز منبع نیتروژن، ویتامین‌ها و اسیدهای آمینه است. این محیط فاقد هرگونه ماده انتخابی یا افتراقی پیچیده بوده و به همین دلیل یک محیط عمومی برای کشت میکروارگانیسم‌های متعدد محسوب می‌شود. با این حال، به دلیل وجود دکستروز و pH خنثی تا کمی اسیدی (پس از استریل‌سازی)، برای رشد مخمرها و کپک‌ها بسیار مناسب است و اغلب به عنوان محیط پایه برای تهیه محیط‌های انتخابی قارچی (با افزودن آنتی‌بیوتیک) استفاده می‌شود.

کاربرد اصلی این محیط در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی عمومی، تحقیقاتی، صنایع تخمیری (برای نگهداری کشت مخمر)، کنترل کیفیت محصولات غذایی و دارویی، و نیز به عنوان محیط پایه برای تست حساسیت ضدقارچی (Antifungal Susceptibility Testing) مطابق با دستورالعمل‌های استاندارد است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار) عمومی و غیرانتخابی با منبع کربوهیدرات ساده
• هدف کشت: کشت، نگهداری و شمارش مخمرها، کپک‌ها و باکتری‌های غیرسخت‌پرور
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت داده تا حل شود و سپس اتوکلاو). محیطی نیمه شفاف است.
• ترکیبات کلیدی: دکستروز (گلوکز، معمولاً ۲۰ گرم در لیتر)، پپتون (۱۰ گرم در لیتر)، آگار (۱۵ گرم در لیتر).
• pH نهایی: حدود ۶.۸ ± ۰.۲ (خنثی تا کمی اسیدی).
• شرایط کشت: کشت سطحی (Streak برای جداسازی)، کشت چمنی (Lawn) یا Pour Plate/Spread Plate برای شمارش.
• شرایط انکوباسیون: برای قارچ‌ها: دمای ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۳ تا ۷ روز. برای باکتری‌ها: دمای ۳۰ تا ۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت.
• خوانش نتیجه: مشاهده و تفسیر مورفولوژی کلنی قارچ‌ها (شکل، رنگ، بافت) یا باکتری‌ها. شمارش کلنی‌های رشد کرده برای اهداف کمی. در تست حساسیت ضدقارچی، اندازه‌گیری قطر هاله عدم رشد.
• کنترل کیفیت: رشد خوب و تشکیل کلنی‌های معمول با سویه‌های مرجع مانند Saccharomyces cerevisiae ATCC 9763 (مخمر) و Aspergillus brasiliensis ATCC 16404 (کپک). رشد مناسب باکتریایی با Escherichia coli ATCC 25922 نیز قابل انتظار است.
• کاربرد اصلی: محیط پایه برای کشت قارچ‌ها، نگهداری کشت مخمر، انجام تست حساسیت ضدقارچی (بر اساس CLSI M27/M38)، و کنترل کیفیت عمومی میکروبیولوژی.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Dextrose Agar باید در جای خشک نگهداری شود. آماده‌سازی ساده است و پس از اتوکلاو در دمای ۱۲۱ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۵ دقیقه، می‌توان آن را در پلیت‌ها ریخت. به دلیل وجود دکستروز، از حرارت‌دهی بیش از حد یا اتوکلاو طولانی‌مدت باید خودداری کرد تا از کاراملیزه شدن قند جلوگیری شود. پلیت‌های آماده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد در بسته‌بندی مناسب برای جلوگیری از خشک شدن، به مدت چند هفته نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق رسیده و سطح آنها خشک باشد. برای اهداف انتخابی کشت قارچ در حضور باکتری، باید آنتی‌بیوتیک‌های ضدباکتری (مانند کلرامفنیکل) به آن اضافه شود. این محیط ایبرسکو (IBRESco) با کیفیت ثابت، یک محیط پایه قابل اعتماد و پرکاربرد برای طیف وسیعی از فعالیت‌های میکروبیولوژی قارچی و عمومی فراهم می‌کند. برای کشت باکتری‌های سخت‌پرور، محیط‌های غنی‌تر توصیه می‌شود.