محیط کشت DRBC آگار

محیط کشت انتخابی مخمر و کپک دی‌آر‌بی‌سی (DRBC Agar)

محیط کشت DRBC Agar یک محیط انتخابی استاندارد طلایی برای شمارش قارچ‌ها است که سه عامل کلیدی را ترکیب می‌کند: دی‌کلوران (Dichloran یا ۲,۶-Dichloro-4-nitroaniline) که به طور مؤثر گسترش رشدی سریع و مهاجم کپک‌های ریشه‌ای (مانند Rhizopus و Mucor) را محدود کرده و از ادغام کلنی‌ها جلوگیری می‌کند، رز بنگال (Rose Bengal) که یک رنگدانه است و با محدود کردن رشد و تولیدمثل قارچ‌ها، تشکیل کلنی‌های کوچک‌تر و مجزا را ترغیب نموده و همچنین کلنی‌های قارچی را به رنگ صورتی تا قرمز رنگ‌آمیزی می‌کند (که شمارش را آسان‌تر می‌کند)، و کلرامفنیکل (Chloramphenicol) که باکتری‌های گرم مثبت و منفی را مهار می‌نماید. محیط پایه (دکستروز، پپتون) نیز رشد مطلوب مخمرها و کپک‌ها را پشتیبانی می‌کند.

کاربرد اصلی این محیط در صنایع غذایی، دارویی و کشاورزی برای انجام آزمون شمارش کلی مخمر و کپک (Total Yeast and Mold Count) مطابق با استانداردهای معتبر بین‌المللی (مانند ISO 21527, FDA BAM, USP) است. این محیط برای نمونه‌هایی با فلور باکتریایی مختلط یا دارای کپک‌های مهاجم ایده‌آل است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار) انتخابی برای شمارش و جداسازی همزمان مخمرها و کپک‌ها
• هدف کشت: شمارش دقیق و مجزای مخمرها و کپک‌ها در حضور باکتری و کپک‌های مهاجم
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت داده تا حل شود، اتوکلاو و سپس پس از خنک شدن، اجزای انتخابی حساس به حرارت اضافه می‌شوند). محیط نهایی معمولاً صورتی کمرنگ است.
• ترکیبات کلیدی پایه: دکستروز، پپتون، دی‌پتاسیم فسفات، منیزیم سولفات، آگار.
• ترکیبات کلیدی انتخابی: دی‌کلوران (Dichloran) (مهارکنندۀ گسترش رشدی کپک‌ها). رز بنگال (Rose Bengal) (مهارکنندۀ رشد و رنگ‌آمیزی کلنی‌ها). کلرامفنیکل (مهارکنندۀ باکتری‌ها).
• شرایط کشت: معمولاً به روش Spread Plate یا Pour Plate با نمونه‌های رقیق‌شده انجام می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: دمای ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۵ تا ۷ روز. برای برخی نمونه‌ها ممکن است انکوباسیون تا ۱۴ روز نیز ادامه یابد. انکوباسیون در تاریکی یا نور کم انجام می‌شود زیرا رز بنگال ممکن است در نور شدید برای قارچ‌ها سمی شود.
• خوانش نتیجه: شمارش کلنی‌های مخمر (معمولاً کوچک، براق، مرطوب، صورتی تا قرمز) و کلنی‌های کپک (کرکی یا پنبه‌ای، محدود شده، با رنگ‌های مختلف). کلنی‌ها به دلیل وجود رز بنگال، اغلب رنگ‌آمیزی شده و قابل تشخیص هستند.
• کنترل کیفیت: رشد خوب و تشکیل کلنی‌های مجزا و قابل شمارش با سویه‌های مرجع مخمر و کپک مانند Saccharomyces cerevisiae ATCC 9763 و Aspergillus niger ATCC 16404. مهار رشد باکتریایی با سویه Escherichia coli ATCC 25922.
• کاربرد اصلی: روش استاندارد برای کنترل کیفیت میکروبی محصولات غذایی (شیر، گوشت، میوه، سبزی)، خوراک دام، مواد اولیه دارویی و پایش بهداشت محیط در صنایع.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر DRBC Agar باید در جای خشک و تاریک نگهداری شود. به دلیل حساسیت دی‌کلوران و رز بنگال به حرارت، معمولاً این مواد به صورت محلول‌های استریل جداگانه (محلول دی‌کلوران در اتانول و محلول آبی رز بنگال) پس از اتوکلاو محیط پایه و سرد شدن آن به حدود ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد اضافه می‌شوند. کلرامفنیکل نیز معمولاً در این مرحله اضافه می‌شود. از حرارت دادن مجدد محیط پس از افزودن این مواد باید خودداری کرد. پلیت‌های آماده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد و در تاریکی برای چند هفته نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق برسند. انکوباسیون باید در تاریکی انجام شود تا از اثر فتوتوکسیک رز بنگال جلوگیری گردد. محصول با کیفیت ایبرسکو (IBRESco)، با فرمولاسیون دقیق مطابق با استانداردها، یک محیط انتخابی قابل اعتماد و پذیرفته‌شده جهانی برای ارزیابی دقیق آلودگی قارچی فراهم می‌کند.