محیط کشت ژلاتین مدیوم 1

محیط کشت مایع ژلاتین (Gelatin Medium)

محیط کشت Gelatin Medium یک محیط ساده متشکل از پپتون، عصاره گوشت و ژلاتین (معمولاً به میزان ۱۲٪ یا ۱۲۰ گرم در لیتر) است. ژلاتین، یک پروتئین مشتق شده از کلاژن، به عنوان سوبسترای آنزیم ژلاتیناز عمل می‌کند. برخی از باکتری‌ها این آنزیم خارج سلولی را تولید می‌کنند که توانایی هیدرولیز پیوندهای پپتیدی در ژلاتین را دارد. هنگامی که باکتری در این محیط رشد می‌کند و ژلاتیناز تولید می‌نماید، ساختار شبکه‌ای ژلاتین که در دمای پایین (<۲۰ درجه سانتی‌گراد) باعث جامد شدن محیط می‌شود، تجزیه شده و محیط حتی پس از سرد شدن در یخچال، مایع باقی می‌ماند یا به حالت نیمه‌جامد درمی‌آید. باکتری‌های فاقد این آنزیم، هیچ تغییری در حالت فیزیکی محیط ایجاد نکرده و محیط پس از سرد کردن جامد می‌ماند. این تست به ویژه برای افتراق برخی از جنس‌های باکتریایی مانند Bacillus، Clostridium، Pseudomonas، Serratia و برخی استافیلوکوک‌ها مفید است.

کاربرد اصلی این محیط در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی تشخیصی به عنوان بخشی از مجموعه تست‌های بیوشیمیایی استاندارد برای شناسایی و افتراق باکتری‌ها، به ویژه در جنس‌های ذکر شده است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: مایع/نیمه جامد (در دمای اتاق مایع، در یخچال جامد) افتراقی برای تست آنزیم ژلاتیناز
• هدف کشت: تشخیص تولید آنزیم ژلاتیناز توسط باکتری‌ها بر اساس مایع‌سازی محیط پس از انکوباسیون و سردسازی
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت ملایم با هم‌زنی تا ژلاتین کاملاً حل شود، سپس در لوله‌های کوچک توزیع و استریل می‌شود). در دمای اتاق مایع است.
• ترکیبات کلیدی: پپتون، عصاره گوشت، ژلاتین (سوبسترای آنزیم).
• شرایط کشت: لوله‌های محیط با یک اینوکولوم سبک از کشت تازه باکتری (۱۸-۲۴ ساعته) تلقیح می‌شوند.
• شرایط انکوباسیون: دمای مناسب برای رشد باکتری (معمولاً ۳۵-۳۷ درجه سانتی‌گراد) به مدت ۷ تا ۱۴ روز یا بیشتر، با بررسی روزانه. برخی باکتری‌ها (مانند برخی Pseudomonas) ممکن است در ۲-۳ روز مثبت شوند.
• خوانش نتیجه: پس از دوره انکوباسیون، لوله‌ها به مدت ۳۰ دقیقه در یخچال (۴ درجه سانتی‌گراد) یا در حمام آب یخ قرار داده می‌شوند. مثبت (ژلاتیناز مثبت): محیط مایع باقی می‌ماند یا به حالت نیمه‌جامد درمی‌آید و هنگام کج کردن لوله جریان می‌یابد. منفی (ژلاتیناز منفی): محیط جامد شده و هنگام کج کردن لوله جریانی وجود ندارد.
• کنترل کیفیت: سویه مثبت: Pseudomonas aeruginosa ATCC 27853 (مایع‌سازی در ۲-۷ روز). سویه منفی: Escherichia coli ATCC 25922 (جامد باقی می‌ماند).
• کاربرد اصلی: تست بیوشیمیایی کلاسیک برای کمک به شناسایی باکتری‌ها در آزمایشگاه‌های تشخیصی و تحقیقاتی.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Gelatin Medium باید در جای خشک نگهداری شود. هنگام آماده‌سازی، از حرارت مستقیم بالا و جوشاندن طولانی خودداری کنید تا از تخریب ژلاتین جلوگیری شود. استریل‌سازی با اتوکلاو در دمای ۱۲۱ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۵ دقیقه انجام می‌شود. محیط آماده را می‌توان در دمای اتاق نگهداری کرد (مایع است). قبل از تلقیح، اطمینان حاصل کنید که محیط در دمای اتاق کاملاً مایع است. پس از انکوباسیون، سرد کردن لوله‌ها در یخچال یا حمام یخ یک مرحله حیاتی است. لوله کنترل تلقیح نشده نیز باید همزمان سرد شود تا از صحت جامد شدن محیط اطمینان حاصل گردد. برخی از روش‌ها، سرد کردن لوله‌ها در دمای ۴ درجه سانتی‌گراد به مدت ۳۰ دقیقه را پیشنهاد می‌کنند. تست ممکن است به دلیل تجزیه ناقص ژلاتین، نتایج مثبت جزئی (نیمه‌جامد) نشان دهد که معمولاً به عنوان مثبت تفسیر می‌شود. این روش نسبت به روش‌های صفحه‌ای (مانند روش DEV Gelatin Agar) کندتر است. محصول با کیفیت ایبرسکو (IBRESco)، با ژلاتین با خلوص مناسب، نتایج قابل اعتماد و واضحی را برای این تست سنتی فراهم می‌آورد.