محیط کشت فنول رد آگار بیس

محیط کشت پایه آگار فنل رد (Phenol Red Agar Base)

محیط کشت Phenol Red Agar Base یک محیط پایه بسیار کاربردی است که حاوی پپتون، عصاره گوشت، نشانگر pH فنل رد و آگار می‌باشد. این پایه به خودی خود فاقد هرگونه کربوهیدرات است. قدرت و انعطاف آن در این است که می‌توان با افزودن یک کربوهیدرات خاص (معمولاً با غلظت ۰.۵-۱٪) مانند گلوکز، لاکتوز، ساکارز یا مانیتول، آن را به یک محیط تشخیصی تخمیر قند تبدیل کرد. همچنین، با افزودن ۵-۱۰٪ خون (معمولاً گوسفند) می‌توان از آن برای مطالعه همولیز (همراه با تخمیر قند) استفاده نمود. اصل تشخیص بر پایه تغییر رنگ نشانگر فنل رد است که در pH اسیدی (پایین‌تر از ۶.۸) به رنگ زرد و در pH قلیایی (بالاتر از ۸.۲) به رنگ قرمز-صورتی درمی‌آید. هنگامی که باکتری کربوهیدرات اضافه شده را تخمیر کند و اسید تولید نماید، رنگ محیط اطراف کلونی به زرد تغییر می‌کند. اگر باکتری قادر به تخمیر نباشد و در عوض پروتئین‌های محیط را تجزیه کند (قلیایی شدن)، ممکن است رنگ به قرمز-صورتی متمایل شود. در صورت افزودن خون، همولیز بتا (هاله شفاف) یا آلفا (هاله سبز) نیز قابل مشاهده است.

کاربرد اصلی این محیط در آزمایشگاه‌های آموزشی، تحقیقاتی و تشخیصی برای مطالعه ویژگی‌های تخمیری طیف وسیعی از باکتری‌ها و نیز بررسی همولیز است. به ویژه برای تشخیص استرپتوکوک‌ها و انتروکوک‌ها بر روی محیط خوندار حاوی یک قند خاص مفید است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار)، پایه برای تهیه محیط‌های تشخیصی تخمیر قند و/یا خوندار
• هدف کشت: بررسی توانایی تخمیر کربوهیدرات‌های خاص و مشاهده همولیز (در صورت افزودن خون)
• حالت فیزیکی: پودر (حاوی پپتون، عصاره گوشت، فنل رد، کلرید سدیم و آگار) که پس از حل کردن و اتوکلاو، قبل از ریختن در پلیت، کربوهیدرات و/یا خون استریل به آن اضافه می‌شود.
• ترکیبات کلیدی پایه: پپتون، عصاره گوشت، فنل رد، کلرید سدیم، آگار
• افزودنی‌های رایج: ۱) کربوهیدرات انتخابی (گلوکز، لاکتوز، مانیتول، ساکارز و غیره). ۲) خون دفیبرینه گوسفند/اسب (۵-۱۰٪).
• اصول تشخیصی: تخمیر قند: تولید اسید و تغییر رنگ محیط به زرد. عدم تخمیر/قلیایی شدن: رنگ قرمز-صورتی یا بدون تغییر. همولیز: در صورت افزودن خون، مشاهده هاله شفاف (بتا) یا سبز (آلفا) اطراف کلونی.
• شرایط کشت: محیط به صورت خطی (Streak) برای جداسازی کلونی‌های مجزا روی پلیت کشت داده می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: بسته به میکروارگانیسم هدف: معمولاً ۳۵-۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۸-۴۸ ساعت، گاهی در اتمسفر افزایش یافته CO₂ برای باکتری‌های کاپنوفیل.
• خوانش نتیجه: تخمیر مثبت: زرد شدن محیط اطراف کلونی. تخمیر منفی: عدم تغییر رنگ یا قرمز/صورتی شدن. همولیز بتا: هاله شفاف کامل. همولیز آلفا: هاله سبز-خاکستری ناقص.
• کنترل کیفیت: برای محیط گلوکز-خون: سویه Streptococcus pyogenes ATCC 19615: بتا همولیتیک، تخمیر گلوکز مثبت (زردی احتمالی). سویه Enterococcus faecalis ATCC 29212: گاما یا آلفا همولیتیک، تخمیر گلوکز مثبت. برای محیط مانیتول: سویه Staphylococcus aureus ATCC 25923: تخمیر مانیتول مثبت (زرد). سویه Staphylococcus epidermidis ATCC 12228: تخمیر مانیتول منفی.
• کاربرد اصلی: پایه همه‌کاره برای تهیه محیط‌های اختصاصی جهت مطالعه تخمیر کربوهیدرات‌ها و همولیز در شناسایی باکتری‌ها، به ویژه در آموزش و تحقیقات.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر پایه Phenol Red Agar Base ایبرسکو (IBRESco) را در جای خشک و خنک نگهداری کنید. برای تهیه محیط اختصاصی، ابتدا پایه را در آب مقطر حل کرده و اتوکلاو نمایید. پس از خنک شدن به ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد، کربوهیدرات استریل فیلترشده (معمولاً از محلول ۱۰-۲۰٪) را به غلظت نهایی ۰.۵-۱٪ اضافه کنید. در صورت نیاز به محیط خوندار، خون دفیبرینه استریل را نیز به آرامی اضافه کرده و مخلوط نمایید (از گرمای زیاد و تکان شدید اجتناب کنید). سپس بلافاصله در پلیت بریزید. پلیت‌های آماده را می‌توان در کیسه‌های پلاستیکی بسته‌بندی و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای مدت محدود (خوندار: ۱-۲ هفته، بدون خون: چند هفته) نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق رسیده و سطح آنها خشک باشد. تفسیر تغییر رنگ باید تحت نور مناسب انجام شود. زردی ممکن است تنها در اطراف کلونی‌های متراکم مشاهده شود. توجه داشته باشید که برخی باکتری‌ها پس از دوره اولیه تخمیر، ممکن است مواد حاصل از تجزیه پروتئین را متابولیزه و محیط را مجدداً قلیایی کنند (بازگشت رنگ به قرمز)، بنابراین خوانش در زمان مناسب (معمولاً ۱۸-۲۴ ساعت) مهم است. این محیط برای تست‌های تخمیر در لوله (با ستون دورهام) مناسب نیست.