محیط کشت آزید دکستروز براث ADB

محیط کشت براث آزید دکستروز (Azide Dextrose Broth)

محیط کشت Azide Dextrose Broth (ADB) فرم مایع محیط آگار آزید دکستروز است و به عنوان مرحله غنی‌سازی اولیه در روش‌های استاندارد بررسی کیفیت میکروبیولوژیکی آب (مانند روش استاندارد) کاربرد دارد. وجود سدیم آزید به عنوان یک مهارکننده قوی تنفس، رشد اکثر باکتری‌های گرم منفی و بسیاری از گرم مثبت‌ها را سرکوب می‌کند، در حالی که به استرپتوکوک‌های مدفوعی مقاوم (مانند انتروکوک‌ها) اجازه رشد می‌دهد. دکستروز به عنوان منبع کربن قابل تخمیر، در صورت متابولیزه شدن توسط باکتری‌های هدف، منجر به تولید اسید و گاز می‌شود.

کاربرد اصلی این محیط در آزمایشگاه‌های آب و فاضلاب و کنترل کیفیت مواد غذایی است. در روش تخمیر لوله‌ای چندگانه (MPN)، لوله‌های حاوی ADB با مقادیر مختلفی از نمونه آب تلقیح می‌شوند. پس از انکوباسیون، لوله‌هایی که کدورت و تولید گاز (جمع شدن در Durham tube) را نشان می‌دهند، به عنوان «تخمیر فرضی مثبت» برای استرپتوکوک‌های مدفوعی در نظر گرفته می‌شوند. این لوله‌های مثبت سپس باید در یک محیط تاییدی جامد (مانند آگار آزید دکستروز یا محیط Slanetz and Bartley) کشت مجدد شوند تا وجود انتروکوک به طور قطعی تایید گردد. این محیط به دلیل انتخابی بودن بالا، برای نمونه‌هایی که دارای فلور میکروبی پس‌زمینه زیاد هستند (مانند آب‌های سطحی یا فاضلاب) بسیار مفید است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: مایع (براث)، انتخابی/غنی‌کننده (برای روش تخمیر فرضی)
• هدف کشت: غنی‌سازی و تشخیص فرضی استرپتوکوک‌های مدفوعی (انتروکوک‌ها) در آب و مواد غذایی
• حالت فیزیکی: پودر (حل شونده در آب مقطر)
• ترکیبات کلیدی: پپتون، دکستروز، سدیم آزید، شناساگر فنول رد (در برخی فرمولاسیون‌ها)
• شرایط کشت: محیط در لوله‌های تخمیر حاوی لوله دورهام (Durham tube) برای جمع‌آوری گاز تولید شده ریخته و استریل می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: ۳۵ تا ۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۲۴ تا ۴۸ ساعت.
• خوانش نتیجه (مرحله فرضی): مثبت فرضی: کدورت قابل مشاهده همراه با تولید هر مقدار گاز در لوله دورهام. تغییر رنگ محیط از قرمز به زرد (در صورت وجود فنول رد) نیز نشانه مثبت است. منفی: عدم کدورت و عدم تولید گاز.
• کنترل کیفیت: مثبت: Enterococcus faecalis (ATCC 29212) – باید باعث کدورت و تولید گاز شود. منفی: Escherichia coli (ATCC 25922) – نباید رشد قابل توجهی نشان دهد.
• کاربرد اصلی: روش تخمیر لوله‌ای چندگانه (MPN) برای بررسی آلودگی انتروکوکی آب‌های آشامیدنی، Recreational Water و برخی مواد غذایی.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر محیط کشت Azide Dextrose Broth حاوی سدیم آزید سمی است و باید با احتیاط و طبق دستورالعمل‌های ایمنی شیمیایی مدیریت شود. محیط آماده شده در لوله‌های تخمیر را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای چند هفته نگهداری کرد، به شرطی که از تبخیر جلوگیری شود. قبل از تلقیح، لوله‌ها باید فاقد حباب گاز در لوله دورهام باشند. حجم نمونه تلقیحی به روش استاندارد MPN بستگی دارد (مثلاً سری‌های ۱۰ میلی‌لیتری، ۱ میلی‌لیتری و ۰.۱ میلی‌لیتری). پس از تلقیح، لوله‌ها باید به آرامی مخلوط شوند. تفسیر نتایج باید در ۲۴ و ۴۸ ساعت انجام گیرد. لوله‌های مثبت فرضی باید حتماً در یک محیط تاییدی جامد کشت مجدد شوند، زیرا گاهی اوقات باکتری‌های غیرهدف نیز ممکن است در این محیط رشد محدودی داشته و گاز تولید کنند. تمام ضایعات حاوی این محیط باید به عنوان ضایعات شیمیایی خطرناک دفع گردند. این محیط نباید برای اهداف تشخیصی بالینی بر روی نمونه‌های انسانی بدون تأیید نهایی با روش‌های استاندارد بالینی استفاده شود.