محیط کشت باسیلوس سرئوس آگار بیس

محیط کشت پایه آگار باسیلوس سرئوس (Bacillus Cereus Agar Base)

محیط کشت Bacillus Cereus Agar Base فرمولاسیونی طراحی شده برای ایجاد شرایط بهینه برای رشد و شناسایی Bacillus cereus، یکی از عوامل مهم مسمومیت غذایی است. این محیط پایه حاوی منابع تغذیه‌ای مانند پپتون، عصاره مخمر و دکستروز است که رشد را پشتیبانی می‌کنند. مانیتول به عنوان یک قند قابل تخمیر و شناساگر فنول رد نیز در فرمولاسیون گنجانده شده است تا ویژگی‌های بیوشیمیایی را نشان دهد. با این حال، خاصیت انتخابی اصلی پس از افزودن مکمل‌های آنتی‌بیوتیکی (معمولاً پلی‌میکسین B) ایجاد می‌شود که از رشد بیشتر فلور باکتریایی رقیب جلوگیری می‌کند.

پس از افزودن مکمل، این محیط به Bacillus Cereus Selective Agar تبدیل می‌شود. B. cereus معمولاً روی این محیط کلونی‌های بزرگ، صورتی تا قرمز (به دلیل عدم تخمیر مانیتول و قلیایی ماندن محیط) با هاله رسوبی (lecithinase activity) تولید می‌کند. این محیط به طور گسترده در آزمایشگاه‌های کنترل کیفیت مواد غذایی، به ویژه برای محصولات نشاسته‌ای، لبنی، ادویه‌ها و غذاهای آماده استفاده می‌شود. توانایی تشخیص همزمان فعالیت لسیتیناز (تجزیه زرده تخم‌مرغ موجود در محیط) و عدم تخمیر مانیتول، آن را به یک محیط انتخابی-تشخیصی موثر تبدیل کرده است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار)، پایه انتخابی/تشخیصی (نیازمند مکمل)
• هدف کشت: جداسازی و شناسایی اولیه Bacillus cereus از نمونه‌های غذایی
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر به همراه زرده تخم‌مرغ و مکمل آنتی‌بیوتیکی پس از اتوکلاو)
• ترکیبات کلیدی پایه: پپتون، عصاره مخمر، دکستروز، مانیتول، سدیم کلرید، دی‌پتاسیم فسفات، آگار، شناساگر فنول رد، سولفات منیزیم، سولفات منگنز
• مکمل‌های ضروری: سوسپانسیون زرده تخم‌مرغ (برای تست لسیتیناز) و آنتی‌بیوتیک پلی‌میکسین B (برای خاصیت انتخابی). گاهی پیروات سدیم نیز برای تحریک رشد اضافه می‌شود.
• شرایط کشت: پس از افزودن مکمل‌های استریل، محیط در پلیت ریخته می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: ۳۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۸ تا ۲۴ ساعت. بررسی برای هاله رسوبی ممکن است تا ۴۸ ساعت ادامه یابد.
• خوانش نتیجه: کلونی‌های مشکوک B. cereus: صورتی تا قرمز (عدم تخمیر مانیتول، بنابراین محیط قلیایی می‌ماند و فنول رد به رنگ قرمز درمی‌آید) و احاطه شده توسط یک هاله شفاف و براق (هاله رسوبی) ناشی از فعالیت آنزیم لسیتیناز که لیسیتین زرده تخم‌مرغ را تجزیه می‌کند. کلونی‌های زرد (تخمیرکننده مانیتول) یا فاقد هاله، معمولاً B. cereus نیستند.
• کنترل کیفیت: رشد خوب و ایجاد کلونی‌های صورتی/قرمز با هاله توسط Bacillus cereus (ATCC 11778). مهار رشد با Escherichia coli (ATCC 25922).
• کاربرد اصلی: کنترل کیفیت میکروبیولوژی مواد غذایی برای ردیابی Bacillus cereus به عنوان شاخص فساد یا خطر مسمومیت غذایی.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Bacillus Cereus Agar Base باید در جای خشک و خنک نگهداری شود. محیط پایه پس از حل شدن در آب مقطر باید اتوکلاو شود و سپس تا حدود ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد خنک گردد. در این مرحله، مکمل‌های استریل و فیلترشده (پلی‌میکسین B و سوسپانسیون زرده تخم‌مرغ) باید تحت شرایط استریل اضافه شوند، سپس به سرعت در پلیت‌ها ریخته شوند. پلیت‌های آماده شده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد و در کیسه‌های پلاستیکی برای جلوگیری از خشک شدن به مدت حدود یک هفته نگهداری کرد. قبل از استفاده باید به دمای اتاق رسانده شوند. برای کشت، نمونه غذایی هموژنیزه شده یا رقت‌های آن می‌توانند به صورت سطحی کشت داده شوند. از آنجایی که B. cereus به راحگی در هوا پراکنده می‌شود، باید اقدامات احتیاطی مناسب انجام گیرد. تفسیر هاله رسوبی گاهی می‌تواند ذهنی باشد و باید تحت نور مناسب و با زاویه دید صحیح بررسی شود. کلونی‌های مشکوک باید برای تایید نهایی با تست‌های اضافی (مانند تست حرکتی، هاگ و تخمیر قندها) بررسی شوند. عدم وجود هاله، وجود سویه‌های منفی لسیتیناز را رد نمی‌کند، بنابراین بررسی مورفولوژی کلونی و رنگ آن همچنان مهم است.