محیط کشت دکستروز تریپتون براث DTB

محیط کشت مایع دکستروز تریپتون براث (Dextrose Tryptone Broth)

محیط کشت Dextrose Tryptone Broth (DTB) نسخه مایع (فاقد آگار) محیط DTA است که به عنوان یک محیط غنی‌سازی (Enrichment) انتخابی عمل می‌کند. این محیط حاوی تریپتون (به عنوان منبع نیتروژن) و دکستروز (گلوکز، به عنوان منبع کربن اصلی) است. کلید انتخاب‌گری آن، تنظیم pH در محدوده اسیدی (حدود ۵.۶) و افزودن آنتی‌بیوتیک کلرامفنیکل می‌باشد. pH اسیدی برای اکثر مخمرها و کپک‌ها مطلوب است در حالی که رشد بسیاری از باکتری‌ها را مهار می‌کند. کلرامفنیکل نیز طیف گسترده‌ای از باکتری‌های گرم مثبت و منفی باقی‌مانده را مهار می‌نماید. این محیط به مخمرها و هاگ کپک‌های بالقوه موجود در نمونه که ممکن است به دلیل شرایط نامسابق آسیب‌دیده یا تعدادشان کم باشد، اجازه می‌دهد تا در یک محیط بدون رقابت باکتریایی به سرعت تکثیر یافته و پس از انکوباسیون، به راحتی بر روی محیط جامد انتخابی (مانند DTA) کشت داده شده و شناسایی شوند.

کاربرد اصلی این محیط در کنترل کیفیت میکروبیولوژی صنایع غذایی، آرایشی-بهداشتی و داروسازی است، به ویژه زمانی که نمونه مورد آزمایش به طور طبیعی حاوی فلور باکتریایی فراوان است یا زمانی که انتظار می‌رود تعداد مخمرها و کپک‌ها کم باشد (مثلاً در محصولات با فعالیت آبی پایین یا محصولات حاوی نگهدارنده).

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: مایع (براث) انتخابی برای غنی‌سازی مخمرها و کپک‌ها
• هدف کشت: غنی‌سازی و افزایش حساسیت تشخیص مخمرها و کپک‌ها در نمونه‌های حاوی باکتری یا دارای تعداد کم قارچ
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت داده تا حل شود، اتوکلاو و سپس آنتی‌بیوتیک استریل اضافه می‌شود). محیط مایع و شفاف است.
• ترکیبات کلیدی تغذیه‌ای: تریپتون، دکستروز (گلوکز).
• ترکیبات کلیدی انتخابی: pH تنظیم‌شده روی ۵.۶ ± ۰.۲ (اسیدی). کلرامفنیکل (معمولاً ۰.۱ گرم در لیتر) برای مهار باکتری‌ها.
• شرایط کشت: نمونه (معمولاً ۱۰ گرم یا میلی‌لیتر) به یک ظرف حاوی حجم مشخصی از محیط (مثلاً ۹۰ میلی‌لیتر برای رقت ۱:۱۰) اضافه و به خوبی مخلوط می‌شود. می‌توان از کشت مستقیم در لوله‌های حاوی محیط نیز استفاده کرد.
• شرایط انکوباسیون: دمای ۲۰ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۲ تا ۵ روز (بسته به سرعت رشد ارگانیسم هدف). معمولاً کشت به صورت ساکن (بدن شیکر) انجام می‌شود.
• خوانش نتیجه: رشد مثبت مخمر: ایجاد کدورت (تغییر شفافیت)، رسوب یا گاهی تشکیل پلیت (pellicle) در سطح محیط. رشد مثبت کپک: معمولاً تشکیل توده‌های پنبه‌ای (میسلیوم) روی سطح یا در ته ظرف. پس از مشاهده رشد یا پس از دوره انکوباسیون، کشت بر روی محیط جامد انتخابی (مانند DTA) زیرکشت داده می‌شود تا کلنی‌های خالص جدا و شمارش شوند.
• کنترل کیفیت: رشد خوب و واضح با سویه مخمر مرجع مانند Saccharomyces cerevisiae ATCC 9763 (ایجاد کدورت). عدم رشد با سویه باکتریایی Escherichia coli ATCC 25922.
• کاربرد اصلی: مرحله پیش‌غنی‌سازی در روش‌های استاندارد کنترل کیفیت برای تشخیص مخمر و کپک در محصولات غیراستریل، به ویژه زمانی که حساسیت بالایی مورد نیاز است.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Dextrose Tryptone Broth (DTB) باید در جای خشک نگهداری شود. پس از اتوکلاو محیط پایه و سرد شدن آن، آنتی‌بیوتیک استریل (معمولاً محلول کلرامفنیکل در اتانول) در شرایط آسپتیک اضافه می‌شود. از حرارت دادن محیط پس از افزودن آنتی‌بیوتیک باید خودداری کرد. محیط آماده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری کرد. حجم محیط و نسبت نمونه به محیط باید مطابق با روش استاندارد مورد نظر (مانند USP یا Ph.Eur.) باشد. برای نمونه‌های بسیار اسیدی، ممکن است نیاز به تنظیم pH اولیه نمونه باشد. انکوباسیون در دمای پایین‌تر (۲۰-۲۵ درجه سانتی‌گراد) نسبت به دمای باکتری‌ها، مزیت رقابتی بیشتری به قارچ‌ها می‌دهد. محصول با کیفیت ایبرسکو (IBRESco)، با فرمولاسیون دقیق، یک محیط غنی‌سازی قابل اعتماد برای افزایش احتمال بازیابی مخمرها و کپک‌ها حتی در حضور مهارکننده‌ها یا باکتری‌های رقابتی فراهم می‌کند، که برای تضمین کیفیت و ایمنی محصولات حیاتی است.