محیط کشت سلنیت سیستئین براث 2

محیط کشت براث سلنیت سیستئین (Selenite Cysteine Broth)

محیط کشت Selenite Cysteine Broth یک محیط غنی‌سازی انتخابی کلاسیک است که از ترکیب سلنیت سدیم (Na2SeO3) و ال-سیستئین به عنوان عوامل انتخابی اصلی بهره می‌برد. سلنیت سدیم برای بسیاری از باکتری‌ها سمی است، اما سالمونلاها و برخی شیگلاها (به خصوص S. flexneri و S. sonnei) در صورت حضور سیستئین می‌توانند آن را تحمل کرده و حتی آن را به سلنیم غیرسمی احیا کنند. سیستئین به عنوان یک عامل کاهنده عمل می‌کند و سمیت سلنیت را برای این ارگانیسم‌های هدف کاهش می‌دهد، در حالی که برای سایر اعضای فلور روده (مانند E. coli، Proteus، و انتروکوک‌ها) همچنان سمی باقی می‌ماند. این محیط حاوی مواد مغذی پایه (پپتون، لاکتوز) است که تکثیر انتخابی سالمونلا را امکان‌پذیر می‌سازد. توجه مهم این است که محیط نمی‌تواند بیش از ۱۲ تا ۱۸ ساعت انکوبه شود، زیرا پس از این مدت، کاهش بیش از حد سلنیت و از دست دادن خاصیت انتخابی محیط، ممکن است به رشد باکتری‌های رقیب مجاز شده و سالمونلاهای موجود را تحت الشعاع قرار دهد. این محیط برای غنی‌سازی اولیه نمونه‌های مدفوع در تشخیص بالینی سالمونلا و شیگلا بسیار ارزشمند است.

کاربرد اصلی آن در میکروبیولوژی تشخیصی بالینی برای غنی‌سازی نمونه‌های مدفوع مشکوک به عفونت سالمونلایی یا شیگلایی، و در میکروبیولوژی غذایی و محیطی برای جداسازی سالمونلا از نمونه‌های پیچیده است. پس از دوره غنی‌سازی کوتاه، از این کشت بر روی محیط‌های جامد انتخابی-افتراقی مانند XLD Agar، Hektoen Enteric Agar یا MacConkey Agar کشت داده می‌شود.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: مایع (براث)، غنی‌سازی انتخابی (Selective Enrichment Broth) برای انتروباکتریاسه‌ای خاص.
• هدف کشت: غنی‌سازی انتخابی سالمونلا spp. و برخی گونه‌های شیگلا (به ویژه S. flexneri و S. sonnei) از نمونه‌های دارای فلور میکروبی رقیب فراوان.
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت داده شده تا حل شود. هرگز اتوکلاو نمی‌شود زیرا حرارت بالا سلنیت را تجزیه کرده و رسوب قرمز عنصری سلنیم تشکیل می‌دهد). معمولاً با گرمای ملایم یا با روش استریل فیلتراسیون آماده می‌شود.
• ترکیبات کلیدی انتخابی: سلنیت سدیم (عامل انتخابی/مهارکننده)، ال-سیستئین هیدروکلراید (کاهنده سمیت سلنیت برای ارگانیسم‌های هدف).
• ترکیبات تغذیه‌ای پایه: پپتون، لاکتوز (که ممکن است توسط برخی سالمونلاها تخمیر شود)، فسفات‌ها (بافر).
• مکانیسم عمل: مهار انتخابی فلور روده معمولی توسط سلنیت سدیم، در حالی که سالمونلا و برخی شیگلاها به لطف احیای سلنیت توسط سیستئین قادر به رشد هستند.
• شرایط کشت: اضافه کردن نمونه (مثلاً ۱ گرم یا ۱ میلی‌لیتر) به لوله حاوی ۱۰ میلی‌لیتر محیط و مخلوط کردن کامل.
• شرایط انکوباسیون: ۳۵ تا ۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۲ تا ۱۸ ساعت (حداکثر ۲۴ ساعت). انکوباسیون طولانی‌تر توصیه نمی‌شود.
• خوانش نتیجه: مثبت (احتمال حضور سالمونلا/شیگلا): کدورت قابل مشاهده در محیط (نشانه رشد). سپس باید بلافاصله روی محیط جامد کشت داده شود. منفی: عدم کدورت. گاهی تشکیل رسوب قرمز (سلنیم عنصری) دیده می‌شود که طبیعی است.
• کنترل کیفیت: رشد خوب با سویه Salmonella Typhimurium ATCC 14028 (کنترل مثبت). مهار نسبی رشد با سویه Escherichia coli ATCC 25922 (کنترل منفی).
• کاربرد اصلی: مرحله غنی‌سازی اولیه در پروتکل استاندارد تشخیص سالمونلا و شیگلا از نمونه‌های مدفوع در آزمایشگاه‌های بالینی و بهداشت عمومی. همچنین در آزمایش مواد غذایی (مانند شیر خشک، گوشت) برای سالمونلا کاربرد دارد.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Selenite Cysteine Broth محصول ایبرسکو (IBRESco) باید در جای خشک، خنک و دور از نور نگهداری شود. به دلیل حساسیت سلنیت سدیم به حرارت، محیط را هرگز نباید اتوکلاو کرد. محیط باید با حل کردن پودر در آب مقطر جوشانده‌شده و سپس سرد شده (یا با روش استریل فیلتراسیون) تهیه گردد. محلول آماده را می‌توان در ظروف استریل و دور از نور در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای مدت کوتاهی نگهداری کرد. انکوباسیون نباید بیش از ۱۸-۲۴ ساعت ادامه یابد، زیرا پس از آن خاصیت انتخابی محیط از دست رفته و باکتری‌های رقیب ممکن رشد کنند. نمونه مدفوع باید به خوبی با محیط مخلوط شود. نسبت نمونه به محیط معمولاً ۱:۱۰ است (مثلاً ۱ گرم مدفوع در ۱۰ میلی‌لیتر محیط). پس از دوره انکوباسیون، بلافاصله باید از محیط کدر شده، کشت بر روی محیط جامد انتخابی (ترجیحاً بیش از یک نوع محیط مانند XLD و یک محیط کم‌انتخابی‌تر مانند MacConkey) انجام شود. سلنیت سدیم یک ترکیب سمی است، بنابراین هنگام کار با پودر یا محیط آماده باید از دستکش استفاده شود و از ایجاد آئروسل جلوگیری گردد. پس از استفاده، ظروف حاوی محیط باید به عنوان ضایعات شیمیایی/بیولوژیکی مطابق مقررات دفع شوند. برای بهبود بازیابی برخی سرروتایپ‌های سالمونلا (مثل S. Typhi)، ممکن است از فرمول‌های غلیظ‌تر (سلنیت F) یا محیط‌های غنی‌سازی دیگر (مانند Rappaport Vassiliadis Broth) به صورت موازی استفاده شود.