محیط کشت سلنیت F براث 1

محیط کشت براث سلنیت اف (Selenite F Broth)

محیط کشت Selenite F Broth یک محیط غنی‌سازی انتخابی است که فرمول اصلاح‌شده‌ای از Selenite Broth پایه می‌باشد و با افزایش غلظت سلنیت سدیم (معمولاً به ۴ گرم در لیتر)، قدرت انتخابی بیشتری برای مهار فلور روده معمولی ایجاد کرده است. این محیط حاوی سلنیت سدیم به عنوان عامل مهارکننده اصلی و لاکتوز به عنوان منبع کربوهیدرات است. برخلاف Selenite Cysteine Broth، این فرمول فاقد سیستئین به عنوان عامل کاهنده اختصاصی است. مکانیسم انتخابی بر این اساس است که سالمونلاها (و تا حدی برخی شیگلاها) نسبت به غلظت‌های بالای سلنیت در مقایسه با بسیاری از باکتری‌های روده‌ای دیگر مقاومت بیشتری دارند و می‌توانند در حضور آن تکثیر یابند. لاکتوز موجود در محیط ممکن است توسط برخی میکروارگانیسم‌های غیرهدف تخمیر شود و اسید تولید کند که این اسیدیته خود می‌تواند به خاصیت انتخابی محیط کمک کند. این محیط به طور خاص برای بازیابی سالمونلا تیفی (عامل تب تیفوئید) از نمونه‌های مدفوع موثر در نظر گرفته شده است، اگرچه برای سایر سالمونلاها نیز کاربرد دارد. مانند دیگر محیط‌های سلنیتی، دوره انکوباسیون باید کوتاه (۱۲-۱۸ ساعت) نگه داشته شود تا از رشد بیش از حد رقیبان پس از خنثی شدن تدریجی سلنیت جلوگیری شود.

کاربرد اصلی آن در میکروبیولوژی تشخیصی بالینی، به ویژه در مناطق اندمیک تب تیفوئید، برای غنی‌سازی اولیه نمونه‌های مدفوع و گاهی ادرار برای جداسازی سالمونلا تیفی و پاراتیفی است. همچنین در بررسی‌های همه‌گیرشناسی و کنترل کیفیت مواد غذایی برای سالمونلا استفاده می‌شود.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: مایع (براث)، غنی‌سازی انتخابی (Selective Enrichment Broth) با قدرت مهارکنندگی بالا.
• هدف کشت: غنی‌سازی انتخابی سالمونلا spp.، با تأکید ویژه بر بازیابی سالمونلا تیفی (S. Typhi) و سالمونلا پاراتیفی (S. Paratyphi) از نمونه‌های مدفوع.
• حالت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت داده شده تا حل شود. هرگز اتوکلاو نمی‌شود زیرا حرارت بالا سلنیت را تجزیه کرده و رسوب قرمز عنصری سلنیم تشکیل می‌دهد). معمولاً با گرمای ملایم یا استریل فیلتراسیون آماده می‌شود.
• ترکیبات کلیدی انتخابی: سلنیت سدیم با غلظت بالا (معمولاً ۰٫۴٪ یا ۴ گرم در لیتر) به عنوان عامل انتخابی/مهارکننده قوی.
• ترکیبات تغذیه‌ای پایه: پپتون، لاکتوز (منبع کربوهیدرات)، فسفات‌ها (بافر).
• مکانیسم عمل: مهار انتخابی شدید فلور روده معمولی (مانند E. coli، Klebsiella، Proteus) توسط غلظت بالای سلنیت سدیم، در حالی که سالمونلاهای مقاوم (از جمله S. Typhi) قادر به رشد و تکثیر هستند.
• شرایط کشت: اضافه کردن نمونه (معمولاً ۱ گرم مدفوع یا ۱ میلی‌لیتر نمونه مایع) به لوله حاوی ۱۰ میلی‌لیتر محیط و مخلوط کردن کامل.
• شرایط انکوباسیون: ۳۵ تا ۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۲ تا ۱۸ ساعت (و حداکثر ۲۴ ساعت). انکوباسیون طولانی‌تر مجاز نیست.
• خوانش نتیجه: مثبت (احتمال حضور سالمونلا): ایجاد کدورت در محیط. سپس باید بلافاصله روی محیط جامد انتخابی-افتراقی (مانند XLD Agar، SS Agar، یا Hicrome Salmonella Agar) کشت داده شود. منفی: عدم کدورت یا کدورت بسیار کم. ممکن است رسوب قرمز-نارنجی (سلنیم عنصری) تشکیل شود.
• کنترل کیفیت: رشد خوب با سویه Salmonella Typhi ATCC 6539 یا Salmonella Typhimurium ATCC 14028 (کنترل مثبت). مهار قوی رشد با سویه Escherichia coli ATCC 25922 (کنترل منفی).
• کاربرد اصلی: غنی‌سازی انتخابی اولیه برای جداسازی سالمونلا تیفی و پاراتیفی از نمونه‌های مدفوع در تشخیص تب تیفوئید. همچنین در پروتکل‌های عمومی جداسازی سالمونلا از مواد غذایی و نمونه‌های محیطی کاربرد دارد.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Selenite F Broth محصول ایبرسکو (IBRESco) باید در جای خشک، خنک و دور از نور نگهداری شود. هرگز محیط را اتوکلاو نکنید. محیط باید با حل کردن پودر در آب مقطر جوشانده‌شده و سپس سرد شده (یا با روش استریل فیلتراسیون) تهیه گردد. محلول آماده را می‌توان در ظروف استریل قهوه‌ای یا فویل‌پیچ شده در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای مدت کوتاه (چند روز) نگهداری کرد. زمان انکوباسیون بحرانی است و نباید از ۱۸-۲۴ ساعت تجاوز کند، زیرا پس از آن سلنیت ممکن است به طور کامل کاهش یابد و باکتری‌های مهارشده قبلی امکان رشد پیدا کنند. نمونه مدفوع باید به خوبی در محیط پراکنده شود. برای افزایش حساسیت، ممکن است نمونه ابتدا در یک محیط غنی‌سازی غیرانتخابی مانند بافر پپتون واتر (BPW) به مدت ۴-۶ ساعت پیش‌غنی‌سازی شود و سپس به Selenite F Broth انتقال یابد. پس از انکوباسیون، کشت بر روی محیط جامد باید بلافاصله انجام شود. از آنجایی که S. Typhi روی برخی محیط‌های انتخابی بسیار قوی (مانند SS Agar) ممکن است مهار شود، استفاده همزمان از یک محیط کم‌انتخابی‌تر (مانند MacConkey Agar) یا محیط اختصاصی‌تر (مانند Hicrome Typhoid Agar) توصیه می‌شود. سلنیت سدیم ماده‌ای سمی است؛ از تماس پوستی و استنشاق پودر یا آئروسل آن اجتناب کرده و ضایعات را به طور مناسب دفع نمایید. برای تشخیص روتین سالمونلا، استفاده از Selenite F Broth در کنار یک محیط غنی‌سازی دیگر (مانند Rappaport Vassiliadis Broth) می‌تواند میزان بازیابی را افزایش دهد.