محیط کشت هلیکوباکتر پیلوری سلکتیو مدی

محیط کشت پایه انتخابی هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori Selective Medium Base)

محیط کشت Helicobacter Pylori Selective Medium Base یک محیط جامد اختصاصی است که بر پایه مخمر و پروتئین‌های حیوانی (مانند عصاره قلب) فرموله شده تا نیازهای تغذیه‌ایی پیچیده H. pylori را برطرف کند. این باکتری برای رشد به محیطی بسیار غنی نیاز دارد. محیط پایه معمولاً با ۵ تا ۱۰٪ خون کامل یا لیز شده (گوسفند یا اسب) غنی می‌شود که هم به عنوان منبع آهن، هم فاکتورهای رشد و هم خنثی‌کننده رادیکال‌های آزاد اکسیژن عمل می‌کند. ویژگی کلیدی این محیط، افزودن کوکتلی از آنتی‌بیوتیک‌های انتخابی است که شامل ترکیباتی مانند وانکومایسین (برای مهار گرم‌مثبت‌ها)، تری متوپریم، سولفامتوکسازول، پلی‌میکسین B یا نالیدیکسیک اسید (برای مهار گرم‌منفی‌ها)، و نیستاتین یا آمفوتریسین B (برای مهار قارچ‌ها) می‌باشد. این ترکیب، فلور میکروبی طبیعی دستگاه گوارش فوقانی را مهار کرده و اجازه رشد انتخابی H. pylori را می‌دهد. شرایط انکوباسیون نیز باید در اتمسفر میکروآئروفیل (۵-۱۰٪ اکسیژن، ۵-۱۰٪ دی‌اکسیدکربن، ۸۰-۹۰٪ نیتروژن) و با رطوبت بالا فراهم شود.

کاربرد اصلی این محیط در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی بالینی و تحقیقات گوارش برای تشخیص مستقیم عفونت H. pylori از طریق کشت بیوپسی معده است که روشی استاندارد طلایی برای تعیین حساسیت آنتی‌بیوتیکی محسوب می‌شود.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار)، غنی‌شده و انتخابی برای هلیکوباکتر پیلوری
• هدف کشت: جداسازی و کشت مستقیم Helicobacter pylori از نمونه‌های بیوپسی معده یا دوازدهه
• حالت فیزیکی: پودر (حاوی عصاره، پپتون و آگار) که پس از حل کردن، اتوکلاو و خنک شدن، با خون و آنتی‌بیوتیک‌های استریل مخلوط و در پلیت ریخته می‌شود.
• ترکیبات کلیدی پایه: عصاره مخمر، پپتون، عصاره گوشت یا قلب، کلرید سدیم، آگار
• غنی‌سازهای ضروری: خون کامل یا لیز شده گوسفند/اسب (۵-۱۰٪)
• مکمل انتخابی (آنتی‌بیوتیک‌ها): معمولاً شامل وانکومایسین، تری‌متوپریم، سولفامتوکسازول، پلی‌میکسین B، نیستاتین/آمفوتریسین B (بسته به فرمولاسیون)
• شرایط کشت: نمونه بیوپسی باید بلافاصله پس از آندوسکوپی به آزمایشگاه منتقل شده، هموژنایز شود و به صورت سطحی روی محیط کشت داده شود. توصیه می‌شود از بیش از یک پلیت استفاده شود.
• شرایط انکوباسیون: میکروآئروفیل (در ژار با کیسه گاز مولد یا سیستم CO₂) با رطوبت بالا، در دمای ۳۵-۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۳ تا ۷ روز (گاهی تا ۱۰ روز).
• خوانش نتیجه: کلونی‌های H. pylori معمولاً کوچک (۱-۲ میلی‌متر)، شفاف، محدب و با حاشیه صاف هستند. پس از ۳-۵ روز، کلونی‌ها بزرگتر شده و ممکن است کمی خاکستری یا بیرنگ به نظر برسند. محیط اطراف کلونی ممکن است به دلیل فعالیت آنزیم Urease، کمی قلیایی و شفاف شود.
• کنترل کیفیت: سویه Helicobacter pylori ATCC 43504: رشد خوب پس از ۳-۵ روز در شرایط میکروآئروفیل. سویه Escherichia coli ATCC 25922: مهار رشد توسط آنتی‌بیوتیک‌ها.
• کاربرد اصلی: تشخیص قطعی عفونت H. pylori از طریق کشت، انجام تست حساسیت آنتی‌بیوتیکی (آنت‌بیوگرام) و مطالعات اپیدمیولوژیک و تحقیقاتی.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر پایه محیط Helicobacter Pylori Selective Medium Base از ایبرسکو (IBRESco) را در جای خشک و خنک نگهداری کنید. محیط پایه را پس از اتوکلاو و خنک شدن به ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد، با خون دفیبرینه استریل و محلول استریل فیلترشده آنتی‌بیوتیک‌ها مخلوط کرده و بلافاصله در پلیت بریزید. پلیت‌های آماده را می‌توان در کیسه‌های پلاستیکی بسته‌بندی و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای مدت کوتاه (حداکثر ۱-۲ هفته) نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق رسیده و سطح آنها خشک باشد. حمل سریع و پردازش فوری نمونه بیوپسی (ترجیحاً در عرض ۲ ساعت) برای موفقیت کشت حیاتی است. نمونه باید در محلول انتقال حاوی سالین استریل یا محیط انتقال خاص (مانند Portagerm) نگهداری شود. هموژنایز کردن نمونه با استفاده از هموژنایزر دستی یا گریندینگ بین دو تیغ اسکالپل استریل در زیر هود لامینار انجام می‌شود. کشت باید در شرایط میکروآئروفیل اجباری و با رطوبت بالا (قرار دادن یک پارچه مرطوب در ژار) انکوبه شود. پلیت‌ها حداقل تا روز هفتم و ترجیحاً تا روز دهم انکوباسیون بررسی شوند. تایید کلونی‌های مشکوپ با تست‌های سریع اوره‌آز (روی کلونی یا با استفاده از محیط مایع) و مشاهده میکروسکوپی (گرم منفی، خمیده یا مارپیچی) انجام می‌گیرد. به دلیل طولانی بودن دوره کشت، خطر آلودگی قارچی وجود دارد، بنابراین کار در شرایط استریل ضروری است. کشت H. pylori باید تحت شرایط ایمنی زیستی سطح ۲ (BSL-2) انجام شود.