محیط کشت هکتون انتریک آگار 1

محیط کشت انتخابی و افتراقی هکتون انتریک آگار (Hektoen Enteric Agar)

محیط کشت Hektoen Enteric Agar یک محیط پیچیده است که انتخاب‌گری و افتراق را به طور مؤثر ترکیب می‌کند. انتخاب‌گری از طریق نمک‌های صفراوی و سبز درخشان (Brilliant Green) حاصل می‌شود که رشد باکتری‌های گرم مثبت و بسیاری از باکتری‌های گرم منفی غیرپاتوژن روده (مانند E. coli) را مهار می‌نماید. سیستم افتراقی آن بر سه پایه استوار است: ۱) لاکتوز، ساکارز و سالیسین به عنوان منابع کربوهیدرات. باکتری‌های تخمیرکننده این قندها (مانند کلی‌فرم‌ها) اسید تولید کرده که با شناساگر بروموتیمول بلو و فوشین اسید واکنش داده و کلنی‌های نارنجی-صورتی ایجاد می‌کنند. ۲) تیوسولفات سدیم و سیترات آمونیوم فریک برای تشخیص تولید سولفید هیدروژن (H₂S). باکتری‌های تولیدکننده H₂S (مانند بسیاری از سالمونلاها) سولفید آهن سیاه تشکیل داده که به صورت مرکز سیاه در کلنی ظاهر می‌شود. ۳) اسید فوشین که به کلنی‌های تخمیرکننده قند رنگ می‌دهد. در نتیجه، سالمونلاها معمولاً کلنی‌های سبز-آبی با مرکز سیاه (به دلیل H₂S) و شیگلاها کلنی‌های سبز-آبی بدون مرکز سیاه (معمولاً H₂S منفی) تشکیل می‌دهند.

کاربرد اصلی این محیط در آزمایشگاه‌های تشخیص پزشکی و میکروبیولوژی مواد غذایی برای جداسازی و تشخیص اولیه سالمونلا و شیگلا از نمونه مدفوع و غذا پس از مرحله غنی‌سازی است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار) انتخابی و افتراقی برای سالمونلا و شیگلا
• هدف کشت: جداسازی و افتراق سالمونلا و شیگلا از سایر انتروباکتریاسه‌ها بر اساس تخمیر قندها و تولید H₂S
• حعت فیزیکی: پودر (تهیه شده در آب مقطر، حرارت داده تا حل شود، سپس به مدت ۱ دقیقه جوشانده (و نه اتوکلاو) تا از تجزیه عوامل انتخابی جلوگیری شود. پس از خنک شدن، در پلیت ریخته می‌شود). محیط نهایی سبز-آبی رنگ است.
• ترکیبات کلیدی انتخابی: نمک‌های صفراوی، سبز درخشان (Brilliant Green).
• ترکیبات کلیدی افتراقی: لاکتوز، ساکارز، سالیسین، بروموتیمول بلو و فوشین اسید (شناساگر)، تیوسولفات و سیترات آهن (برای تشخیص H₂S).
• شرایط کشت: کشت سطحی (Streak برای جداسازی) نمونه غنی‌شده یا مستقیم.
• شرایط انکوباسیون: دمای ۳۵ تا ۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۸ تا ۲۴ ساعت.
• خوانش نتیجه: سالمونلا (مشکوک): کلنی‌های سبز-آبی یا سبز با یا بدون مرکز سیاه (H₂S مثبت). شیگلا (مشکوک): کلنی‌های سبز-آبی یا سبز بدون مرکز سیاه (H₂S منفی). باکتری‌های تخمیرکننده قند (مانند E. coli): کلنی‌های نارنجی-صورتی تا زرد. باکتری‌های مهارشده: رشد ناچیز یا عدم رشد.
• کنترل کیفیت: سویه سالمونلا: Salmonella Typhimurium ATCC 14028 (کلنی سبز با مرکز سیاه). سویه شیگلا: Shigella flexneri ATCC 12022 (کلنی سبز بدون مرکز سیاه). سویه تخمیرکننده: Escherichia coli ATCC 25922 (کلنی نارنجی-صورتی).
• کاربرد اصلی: محیط انتخابی-افتراقی استاندارد در آزمایشگاه‌های تشخیصی برای جداسازی سالمونلا و شیگلا از نمونه مدفوع.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Hektoen Enteric Agar باید در جای خشک و تاریک نگهداری شود. نکته حیاتی در آماده‌سازی: محیط باید جوشانده شود (۱ دقیقه) و اتوکلاو نگردد، زیرا حرارت مرطوب شدید باعث تجزیه نمک‌های صفراوی، سبز درخشان و شناساگرها شده و عملکرد محیط را از بین می‌برد. پس از جوشاندن، در بن‌ماری ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد نگه داشته و بلافاصله در پلیت بریزید. پلیت‌های آماده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد و در تاریکی برای چند روز نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق برسند. برخی از سویه‌های سالمونلا (مانند S. Paratyphi A) ممکن است H₂S تولید نکنند و برخی از پروتئوس‌ها می‌توانند کلنی‌های مشابه ایجاد کنند. بنابراین، کلنی‌های مشکوک باید با تست‌های بیوشیمیایی و سرولوژیکی تأیید شوند. محصول با کیفیت ایبرسکو (IBRESco)، با فرمولاسیون دقیق، انتخابی‌گری و افتراق عالی را برای این محیط کلیدی تشخیصی فراهم می‌کند.