محیط کشت پوتیتو دکستروز براث

محیط کشت براث دکستروز سیب‌زمینی (Potato Dextrose Broth)

محیط کشت Potato Dextrose Broth (PDB) فرم مایع محیط Potato Dextrose Agar (PDA) است که فاقد آگار می‌باشد. این محیط حاوی عصاره سیب‌زمینی به عنوان منبع غنی از کربوهیدرات‌های پیچیده، نیتروژن، ویتامین‌ها و فاکتورهای رشد، و دکستروز (گلوکز) به عنوان منبع کربن و انرژی سریع است. pH این محیط معمولاً اسیدی (حدود ۵.۶) است که رشد قارچ‌ها را تقویت و رشد بسیاری از باکتری‌ها را مهار می‌کند. کشت مایع در این محیط امکان رشد یکنواخت، اختلاط و هوادهی (در صورت شیکر شدن) را برای قارچ‌ها و مخمرها فراهم می‌کند که برای تولید زیست‌توده (Biomass)، متابولیت‌های ثانویه (مانند آنتی‌بیوتیک‌ها، آنزیم‌ها، توکسین‌ها) و نیز برای مطالعات فیزیولوژیکی و تخمیر ایده‌آل است. مخمرها در این محیط به صورت کدورت یکنواخت رشد می‌کنند، در حالی که کپک‌ها ممکن است به صورت پلت‌ها (Pellets) یا توده‌های رشته‌ای (Mycelial Mats) رشد نمایند.

کاربرد اصلی آن در تحقیقات قارچ‌شناسی، زیست‌فناوری، صنایع تخمیر (مانند تولید آنتی‌بیوتیک‌هایی مانند پنی‌سیلین)، صنایع غذایی (تولید مخمر) و نیز به عنوان محیط پایه برای انجام تست‌های حساسیت ضدقارچی (Antifungal Susceptibility Testing) است.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: مایع (براث)، عمومی و غنی‌کننده برای قارچ‌ها و مخمرها
• هدف کشت: کشت و تکثیر قارچ‌ها و مخمرها در شرایط مایع برای تولید زیست‌توده، متابولیت‌ها و مطالعات تحقیقاتی
• حالت فیزیکی: پودر (حاوی عصاره سیب‌زمینی و دکستروز) که پس از حل کردن در آب مقطر و اتوکلاو، در لوله یا فلاسک توزیع می‌شود.
• ترکیبات کلیدی: عصاره سیب‌زمینی، دکستروز (گلوکز)
• ویژگی کلیدی: عصاره طبیعی سیب‌زمینی به عنوان یک بستر غنی برای رشد قارچ‌ها در فرم مایع.
• شرایط کشت: معمولاً در فلاسک‌های ارلن‌مایر تحت شرایط شیکر (برای رشد هوازی و یکنواخت) یا به صورت کشت ایستا (برای تشکیل میسلیوم مات) استفاده می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: برای قارچ‌های مزوفیل: ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد به مدت ۳ تا ۱۴ روز (بسته به هدف). سرعت شیکر معمولاً ۱۵۰-۲۵۰ دور در دقیقه است.
• خوانش نتیجه: رشد مخمرها به صورت کدورت (Turbidity) افزایشی مشاهده می‌شود. رشد کپک‌ها به صورت تشکیل پلت‌های میسلیومی در کف یا معلق، یا ایجاد یک لایه سطحی (Mat). رشد را می‌توان با اندازه‌گیری وزن خشک میسلیوم یا جذب نوری (برای مخمرها) کمی کرد.
• کنترل کیفیت: سویه Saccharomyces cerevisiae ATCC 9763: ایجاد کدورت خوب پس از ۲۴-۴۸ ساعت در شیکر. سویه Aspergillus niger ATCC 16404: تشکیل پلت یا لایه میسلیومی پس از ۳-۵ روز.
• کاربرد اصلی: محیط پایه مایع برای تحقیقات قارچ‌شناسی، تولید متابولیت‌های قارچی، مطالعات تخمیر و رشد در زیست‌فناوری.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر محیط Potato Dextrose Broth ایبرسکو (IBRESco) را در جای خشک و خنک نگهداری کنید. برای تهیه، پودر را در آب مقطر حل کرده و کاملاً هم بزنید تا محلول شفاف شود. از جوشاندن طولانی‌مدت خودداری کنید. محیط را طبق دستور اتوکلاو نمایید. برای کشت‌های هوازی در فلاسک، حجم محیط نباید بیش از ۲۰-۳۰٪ حجم کل فلاسک باشد تا هوادهی کافی صورت گیرد. استفاده از درب‌های سست (پنبه، درب‌های تنفس‌دار) یا بستن شل درب با فویل برای تبادل گاز ضروری است. تلقیح اولیه معمولاً با اسپور یا یک قطعه میسلیوم از کشت جامد یا از یک پیش‌کشت مایع انجام می‌شود. برای جلوگیری از آلودگی باکتریایی، می‌توان آنتی‌بیوتیک‌های ضدباکتری (مانند کلرامفنیکل ۵۰ mg/L) را پس از اتوکلاو و خنک شدن محیط، به صورت استریل اضافه کرد. شرایط رشد (شیکر در مقابل ایستا) بر مورفولوژی رشد کپک (پلت در مقابل میسلیوم منتشر) تأثیر می‌گذارد. در طول کشت طولانی‌مدت، ممکن است نیاز به مکمل‌سازی محیط با مواد مغذی باشد. پس از اتمام رشد، میسلیوم را می‌توان با صاف کردن یا سانتریفیوژ جدا کرده و ابرناتانت را برای آنالیز متابولیت‌ها نگهداری نمود. محیط مایع آماده را می‌توان در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری کرد. برای کشت قارچ‌های بیماری‌زا، رعایت نکات ایمنی زیستی مناسب الزامی است.