محیط کشت پپتون واتر

محیط کشت آب پپتون (Peptone Water)

محیط کشت Peptone Water یکی از ساده‌ترین محیط‌های میکروبیولوژی است که تنها از پپتون (معمولاً ۱٪ یا ۰.۱٪) و کلرید سدیم (۰.۵٪) در آب مقطر تشکیل شده است. پپتون منبع نیتروژن، کربن، ویتامین‌ها و مواد معدنی است، در حالی که کلرید سدیم تعادل اسمزی را حفظ می‌کند. این محیط فاقد هرگونه منبع کربوهیدرات قابل تخمیر است. کاربرد اصلی آن به عنوان یک محیط رقیق‌کننده استریل برای تهیه سوسپانسیون باکتریایی یا رقت‌سازی نمونه‌ها قبل از کشت است. به دلیل سادگی و عدم وجود مهارکننده، به عنوان محیط پیش‌غنی‌سازی (Pre-enrichment) در تشخیص برخی پاتوژن‌های غذایی (مانند سالمونلا) نیز استفاده می‌شود، زیرا به سلول‌های آسیب‌دیده (مثلاً در اثر حرارت، خشکی یا اسید) اجازه می‌دهد تا قبل از انتقال به محیط‌های انتخابی قوی‌تر، ترمیم و تکثیر یابند. همچنین، فرمولاسیون حاوی ۱٪ پپتون، به عنوان محیط پایه برای تست ایندول کاربرد گسترده‌ای دارد، زیرا حاوی تریپتوفان کافی (موجود در پپتون) برای تولید ایندول توسط باکتری‌های تریپتوفاناز-مثبت است.

این محیط در آزمایشگاه‌های میکروبیولوژی غذایی، بالینی، تحقیقاتی و کنترل کیفیت به عنوان یک محیط همه‌کاره پایه، رقیق‌کننده و مرحله اول در بسیاری از پروتکل‌های تشخیصی استفاده می‌شود.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: مایع (براث)، پایه، رقیق‌کننده و پیش‌غنی‌ساز
• هدف کشت: رقیق‌سازی نمونه‌ها، پیش‌غنی‌سازی برای بازیابی سلول‌های آسیب‌دیده، تهیه سوسپانسیون باکتریایی و پایه برای تست ایندول
• حالت فیزیکی: پودر (حاوی پپتون و کلرید سدیم) که پس از حل کردن در آب مقطر، در لوله یا ظرف توزیع و اتوکلاو می‌شود.
• ترکیبات کلیدی: پپتون (۱٪ برای تست ایندول یا ۰.۱٪ برای رقیق‌سازی)، کلرید سدیم (۰.۵٪)
• ویژگی کلیدی: سادگی و تطبیق‌پذیری بالا؛ فاقد مواد بازدارنده و منابع کربن قابل تخمیر.
• شرایط کشت: برای پیش‌غنی‌سازی، نمونه (مانند غذا) به حجم مشخصی از محیط اضافه و انکوبه می‌شود. برای رقیق‌سازی، نمونه در آن معلق می‌شود. برای تست ایندول، با یک کلنی خالص تلقیح می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: بسته به کاربرد: برای پیش‌غنی‌سازی سالمونلا معمولاً ۳۵-۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۱۸-۲۴ ساعت؛ برای تست ایندول معمولاً ۳۵-۳۷ درجه سانتی‌گراد به مدت ۲۴-۴۸ ساعت.
• خوانش نتیجه: به عنوان محیط کشت: رشد ممکن است به صورت کدورت خفیف دیده شود، اما هدف اصلی شمارش یا تشخیص مستقیم نیست. تست ایندول: پس از افزودن معرف کواک، تشکیل حلقه قرمز در سطح نشانه مثبت است.
• کنترل کیفیت: برای تست ایندول: سویه Escherichia coli ATCC 25922: ایندول مثبت. سویه Klebsiella pneumoniae ATCC 13883: ایندول منفی. محیط باید شفاف و عاری از آلودگی باشد.
• کاربرد اصلی: رقیق‌کننده استریل عمومی، محیط پیش‌غنی‌سازی در میکروبیولوژی غذایی، محیط پایه برای تست ایندول و تهیه سوسپانسیون باکتری برای تست‌های بیشتر.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر Peptone Water ایبرسکو (IBRESco) را در جای خشک و خنک نگهداری کنید. برای تهیه، پودر را در آب مقطر حل کرده و کاملاً هم بزنید تا محلول شفاف شود. سپس در ظروف مورد نظر توزیع و طبق دستور اتوکلاو نمایید. محیط‌های آماده استریل را می‌توان در دمای اتاق یا در یخچال (۲-۸ درجه سانتی‌گراد) برای مدت طولانی نگهداری کرد. قبل از استفاده، از استریل بودن آن اطمینان حاصل کنید (عدم کدورت). برای استفاده به عنوان رقیق‌کننده در شمارش میکروبی، از غلظت ۰.۱٪ پپتون استفاده می‌شود تا از رشد باکتری در طول دوره نگهداری کوتاه‌مدت جلوگیری شود. برای تست ایندول یا پیش‌غنی‌سازی، از غلظت استاندارد ۱٪ پپتون استفاده می‌گردد. در پروتکل تشخیص سالمونلا، نمونه غذایی پس از کشت در پپتون واتر (پیش‌غنی‌سازی)، به محیط غنی‌کننده انتخابی (مانند سلنیت سیستین براث یا تتراتیونات براث) منتقل می‌شود. برای تست ایندول، پس از ۲۴-۴۸ ساعت انکوباسیون، حدود ۰.۵ میلی‌لیتر معرف کواک اضافه کرده و به آرامی تکان دهید. تشکیل حلقه قرمز در سطح، نتیجه مثبت است. این محیط برای نگهداری طولانی‌مدت کشت‌ها یا رشد میکروارگانیسم‌های سخت‌گیر مناسب نیست.