محیط کشت گلوکز آگار 2

محیط کشت آگار گلوکز (Glucose Agar)

محیط کشت Glucose Agar یک محیط جامد و پایه است که فرمولاسیون ساده‌ای داشته و عمدتاً از پپتون (به عنوان منبع نیتروژن، کربن و ویتامین‌ها)، عصاره گوشت، آگار و گلوکز (دکستروز) تشکیل شده است. گلوکز یک قند ساده و قابل تخمیر است که توسط بسیاری از میکروارگانیسم‌ها به عنوان منبع اولیه انرژی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این محیط می‌تواند به صورت شیب دار (Slant) یا در پلیت تهیه شود. کاربرد اصلی آن به عنوان یک محیط پایه غنی‌کننده برای کشت و نگهداری باکتری‌هایی است که نیازهای تغذیه‌ای پیچیده‌ای ندارند. همچنین از آن می‌توان برای مطالعه ویژگی‌های تخمیری اولیه (با مشاهده رشد) و به عنوان پایه برای افزودن خون یا سایر عوامل غنی‌کننده (برای تهیه محیط Blood Agar یا Chocolate Agar) استفاده نمود. سادگی ترکیب آن، محیطی شفاف و مناسب برای مشاهده مورفولوژی کلونی فراهم می‌آورد.

این محیط در آزمایشگاه‌های آموزشی، کنترل کیفیت و تحقیقاتی به عنوان یک محیط همه‌کاره پایه کاربرد دارد. همچنین از شیب‌های Glucose Agar برای نگهداری کوتاه‌مدت کشت‌های میکروبی و برخی تست‌های بیوشیمیایی ساده استفاده می‌شود.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار)، پایه و غنی‌کننده عمومی
• هدف کشت: کشت و نگهداری غیرانتخابی طیف وسیعی از باکتری‌ها، قارچ‌ها و مخمرها؛ تهیه محیط پایه برای افزودن سایر مواد
• حالت فیزیکی: پودر (حل شده در آب مقطر، حرارت تا حل شدن کامل و سپس اتوکلاو)
• ترکیبات کلیدی: پپتون، عصاره گوشت، گلوکز (دکستروز)، آگار، کلرید سدیم (در برخی فرمولاسیون‌ها)
• ویژگی کلیدی: وجود گلوکز به عنوان یک منبع انرژی سریع‌الوصول که رشد اولیه بسیاری از میکروارگانیسم‌ها را تسریع می‌کند.
• شرایط کشت: محیط می‌تواند به صورت شیب (برای نگهداری کشت) یا در پلیت (برای جداسازی) استفاده شود. کشت به روش‌های متداول خطی یا سطحی انجام می‌گیرد.
• شرایط انکوباسیون: بسته به میکروارگانیسم هدف، معمولاً ۳۵-۳۷ درجه سانتی‌گراد برای باکتری‌های مزوفیل به مدت ۱۸-۴۸ ساعت. دمای اتاق یا ۲۵-۳۰ درجه سانتی‌گراد برای قارچ‌ها و مخمرها.
• خوانش نتیجه: رشد میکروبی به صورت تشکیل کلونی‌های مجزا روی پلیت یا کدورت در شیب آگار مشاهده می‌شود. مورفولوژی کلونی (شکل، حاشیه، رنگ، اندازه) قابل بررسی است. این محیط برای تست تخمیر اختصاصی طراحی نشده است، اما رشد خوب نشان‌دهنده توانایی استفاده از گلوکز به عنوان منبع کربن است.
• کنترل کیفیت: سویه Escherichia coli ATCC 25922: رشد خوب و انبوه. سویه Staphylococcus aureus ATCC 25923: رشد خوب.
• کاربرد اصلی: محیط پایه همه‌کاره برای کشت عمومی میکروارگانیسم‌های غیرسخت‌گیر، پایه برای تهیه محیط‌های غنی‌شده (با خون)، نگهداری کشت‌ها و استفاده آموزشی.

نکات کاربردی و نگهداری

پودر محیط Glucose Agar ایبرسکو (IBRESco) را در جای خشک و خنک نگهداری کنید. از آنجایی که حاوی گلوکز است، از حرارت دادن بیش از حد و طولانی مدت محیط هنگام تهیه خودداری کنید تا از کاراملیزه شدن قند جلوگیری شود. توصیه می‌شود پس از حل کردن پودر در آب مقطر، محیط به سرعت اتوکلاو گردد. محیط اتوکلاو شده را می‌توان در حمام آب ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد نگه داشت تا قبل از ریختن در پلیت یا لوله، از سفت شدن آن جلوگیری شود. پلیت‌ها یا شیب‌های آماده را می‌توان در کیسه‌های پلاستیکی بسته‌بندی و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد برای چند هفته نگهداری کرد. قبل از استفاده، پلیت‌ها باید به دمای اتاق رسانده و سطح آنها از رطوبت میعان عاری باشد. این محیط برای کشت میکروارگانیسم‌های سخت‌گیر (مانند Neisseria gonorrhoeae یا Haemophilus influenzae) مناسب نیست مگر آنکه با خون یا سرم غنی شود. برای تهیه محیط خوندار، پس از اتوکلاو و خنک شدن محیط پایه به ۴۵-۵۰ درجه سانتی‌گراد، خون دفیبرینه استریل گوسفند یا اسب (به مقدار ۵-۷٪ حجمی) به آرامی اضافه و مخلوط شده و بلافاصله در پلیت ریخته می‌شود. در صورت نیاز به محیط کاملاً شفاف برای مشاهده واکنش‌های همولیز، از عصاره قلب گوساله به جای پپتون و عصاره گوشت در فرمولاسیون پایه استفاده می‌شود (Infusion Agar). این محیط یک محیط تشخیصی برای تخمیر گلوکز محسوب نمی‌شود و برای آن منظور باید از محیط‌های حاوی نشانگر pH (مانند Purple Broth Base با قند اضافه) استفاده کرد.