محیط کشت DG18 آگار بیس

محیط کشت انتخابی دی‌جی‌۱۸ (DG18 Agar)

محیط کشت DG18 Agar یک محیط انتخابی است که با افزودن مقدار زیادی گلیسرول (معمولاً ۲۲۰ گرم در لیتر) به محیط پایه (شامل پپتون، دکستروز و منیزیم سولفات) ایجاد می‌شود. گلیسرول با کاهش فشار اسمزی (کاهش فعالیت آبی یا aw)، محیطی با استرس اسمزی بالا ایجاد می‌کند که رشد کپک‌ها و مخمرهای متعارف (مزوفیل) را محدود کرده و در عین حال به کپک‌های زنده‌مانده (Xerophilic) و نم‌دوست (Osmotolerant) اجازه رشد می‌دهد. جزء کلیدی دیگر این محیط، دی‌کلوران (Dichloran یا ۲,۶-Dichloro-4-nitroaniline) است که به عنوان یک عامل مهارکننده قارچی انتخابی عمل کرده و گسترش سریع کلنی‌های کپک‌های رشتۀ مهاجم (مانند Rhizopus و Mucor) را محدود می‌کند و در نتیجه شمارش کلنی‌های مجزا را ممکن می‌سازد. معمولاً آنتی‌بیوتیک کلرامفنیکل نیز برای مهار باکتری‌ها اضافه می‌شود.

کاربرد اصلی این محیط در کنترل کیفیت میکروبیولوژی مواد غذایی خشک و نیمه‌خشک مانند آرد، غلات، ادویه‌جات، میوه‌های خشک، آجیل، شکلات و محصولات پخته‌شده است. همچنین برای پایش آلودگی قارچی در محیط‌های تولید این محصولات استفاده می‌شود.

مشخصات کلیدی

• نوع محیط: جامد (آگار) انتخابی با فعالیت آبی پایین (Low aw) برای کپک‌ها و مخمرهای زنده‌مانده/نم‌دوست
• هدف کشت: جداسازی و شمارش انتخابی کپک‌های زنده‌مانده (Xerophilic Molds) و مخمرهای نم‌دوست (Osmotolerant Yeasts) از محصولات خشک و شیرین
• حالت فیزیکی: پودر پایه (تهیه شده در آب مقطر همراه با گلیسرول، حرارت داده تا حل شود، اتوکلاو و سپس آنتی‌بیوتیک و دی‌کلوران استریل اضافه می‌شود).
• ترکیبات کلیدی پایه: پپتون، دکستروز (مقدار کم)، منیزیم سولفات، آگار.
• ترکیبات کلیدی انتخابی: گلیسرول (۲۲۰ گرم در لیتر) (کاهندۀ فعالیت آبی). دی‌کلوران (Dichloran، معمولاً ۲ میلی‌گرم در لیتر) (مهارکنندۀ رشد رشدی مهاجم کپک‌ها). کلرامفنیکل (مهارکنندۀ باکتری‌ها).
• شرایط کشت: معمولاً به روش Spread Plate یا Pour Plate با نمونه‌های رقیق‌شده انجام می‌شود.
• شرایط انکوباسیون: دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد به مدت ۵ تا ۷ روز، گاهی تا ۱۴ روز برای کپک‌های کند رشد. رطوبت نسبی انکوباتور باید بالا (۸۵-۹۰٪) باشد تا از خشک شدن پلیت‌ها جلوگیری شود.
• خوانش نتیجه: شمارش کلنی‌های کپک (معمولاً کوچک، محدود و فشرده به دلیل وجود دی‌کلوران) و مخمر که قادر به رشد در این شرایط هستند. کلنی‌های متعارف کپک که مهاجم نیستند نیز ممکن است رشد کنند اما گسترش محدودی خواهند داشت.
• کنترل کیفیت: رشد مطلوب و تشکیل کلنی‌های محدود و قابل شمارش با سویه‌های کپک زنده‌مانده مانند Eurotium herbariorum (یک کپک زنده‌مانده رایج). عدم رشد یا رشد بسیار ضعیف کپک‌های مهاجم متعارف مانند Rhizopus stolonifer.
• کاربرد اصلی: آزمون استاندارد برای تعیین شمارش کپک و مخمر زنده‌مانده در مواد غذایی خشک و محصولات با فعالیت آبی پایین مطابق با استانداردهای بین‌المللی (مانند ISO 21527).

نکات کاربردی و نگهداری

پودر پایه DG18 Agar باید در جای خشک نگهداری شود. آماده‌سازی نیازمند دقت در وزن کردن مقدار زیاد گلیسرول است. پس از اتوکلاو محیط پایه حاوی گلیسرول و سرد شدن آن، محلول‌های استریل فیلترشدۀ دی‌کلوران (که اغلب در استوک غلیظ در استون یا اتانول است) و کلرامفنیکل باید در شرایط آسپتیک اضافه شوند. از حرارت دادن محیط پس از افزودن این مواد باید خودداری کرد. پلیت‌های آماده نسبت به خشک شدن بسیار حساس هستند؛ باید در کیسه‌های پلاستیکی مهر و موم شده و در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد نگهداری شوند و قبل از استفاده به دمای اتاق برسند. برای جلوگیری از خشک شدن پلیت‌ها در طول انکوباسیون طولانی‌مدت، قرار دادن یک ظرف آب استریل در داخل انکوباتور توصیه می‌شود. محصول با کیفیت ایبرسکو (IBRESco)، با فرمولاسیون دقیق مطابق با استانداردها، محیطی قابل اعتماد برای نظارت مؤثر بر آلودگی قارچی در محصولات حساس به رطوبت فراهم می‌کند.